112.Ο ΜΥΘΙΚΟΣ ΘΗΣΕΑΣ

 

ΜΥΘΟΣ 6^ος

 

O MΥΘΙΚΟΣ ΘΗΣΕΑΣ

 

1.Πρόσωπα και ονομασίες του μύθου

 

Θησέας. Βασιλιάς των Αθηνών, γιός του βασιλιά επίσης των Αθηνών Αιγέα και της Αίθρας και ο πιο δημοφιλής ήρωας στην αρχαία Ελλάδα μετά τον Ηρακλή.

Αιγέας. Ο ένατος στη σειρά μυθικός βασιλιάς της αρχαίας Αθήνας, όπου βασίλεψε γύρω στον 13ο αιώνα π.Χ. Καταγόταν απ' ευθείας από τη γενιά του Ερεχθέα. ιδρυτή των Αθηνών.

Αίθρα. Κόρη του βασιλιά της Τροιζήνας Πιτθέα και μητέρα του Θησέα.

Περιφίτης.  Στην  πορεία του ο Θησέας προς  την Αθήνα, όπου βασίλευε ο πατέρας του, έφτασε πρώτα στην Επίδαυρο, όπου συνάντησε το ληστή δολοφόνο με το ψευδώνυμο Κορυνήτης ,γιατί σκότωνε τα θύματά του με ένα ρόπαλο.Toυ το άρπαξε και τον σκότωσε μ’αυτό.

Σίνης. Στον Ισθμό της Κορίνθου, μετά την Επίδαυρο, συνάντησε το ληστή με το ψευδώνυμο Πιτυοκάμπτης. Αυτός  σκότωνε τα θύματά του ενώνοντας δύο πεύκα(πιτύες) ανάμεσα στα οποία έβαζε τα δύο πόδια του θύματος. Άφηνε μετά τα δένδρα και έτσι τα έσχιζε στα δύο. Ο Θησέας τον σκότωσε με τον ίδιο τρόπο των δένδρων.

Κρομμυώνιος. Στην περιοχή του Κρομμυώνα, όπου σήμερα η περιοχή των Αγίων Θεοδώρων, σκότωσε τον Κρομμυώνιο ονομαζόμενο κάπρο, που προκαλούσε στην ευρύτερη περιοχή μεγάλες καταστροφές.

Σκίρωνας. Ληστής στην περιοχή της Κακιάς Σκάλας ,που λεγόταν Σκιρωνίδες Πέτρες, κοντά στα σημερινά Μέγαρα. Αυτός σκότωνε

τα θύματα του βάζοντας τα να πλένουν τα πόδια τους και με μια κλωτσιά τα έριχνε στον γκρεμό, όπου τους έτρωγε μια τεράστια χελώνα. Τον σκότωσε κι αυτόν ο Θησέας στην ίδια πορεία με το ίδιο τρόπο του ληστή.

Κερκύωνας. Ληστής στην περιοχή της Ελευσίνας ,που σκότωνε τα θύματα του με ένα σφίξιμο του λαιμού και χτυπώντας το κεφάλι του στη γη. Κι αυτόν τον σκότωσε με τον ίδιο τρόπο, στην ίδια πορεία.

Πολυπήμονας. Ήταν ο πατέρας του Σίνη που ήταν γνωστός ως Προκρούστης. Δρούσε στην Ιερά Οδό, κοντά στο σημερινό Δαφνί. Εξάρθρωνε τα πόδια των θυμάτων του ή τα έκοβε για να χωρέσουν σε ένα κρεβάτι ή τα τέντωνε για να καλύψουν το κρεβάτι οπότε πέθαιναν από το τράβηγμα .Τον εξόντωσε κι αυτόν ο Θησέας κόβοντας το κεφάλι και τμήμα από τα πόδια του για να χωράει στο κρεβάτι του.

Μήδεια.Κόρη  του βασιλιά της Κολχίδας  Αιήτη και της Ωκεανίδας ή της Εκάτης. Από τη θεία της  Κίρκη, είχε μάθει την τέχνη της μαγείας, την οποία χρησιμοποιούσε σ' όλη τη ζωή της.

Μινώταυρος. Τέρας με ανθρώπινο σώμα και με κεφάλι και ουρά ταύρου. Ήταν προϊόν του έρωτα της Πασιφάης με έναν λευκό όμορφο ταύρο, που έστειλε ο Ποσειδώνας στο Μίνωα με  εντολή να τον θυσιάσει. Ο Μίνωας δεν υπάκουσε, άλλαξε ταύρο και ο Ποσειδώνας εκδικούμενος ζευγάρωσε τον λευκό με την Πασιφάη και από το ζευγάρωμα γεννήθηκε ο Μινώταυρος.

Παναθήναια. Η μεγάλη γιορτή της Αθήνας, που γινόταν κάθε τέσσερα χρόνια προς τιμήν της θεάς Αθηνάς.

Αθηνά. Θεά της σοφίας, της χειροτεχνίας, της τέχνης, του πολέμου, της διπλωματίας, της ύφανσης, της ποίησης, της ιατρικής, του εμπορίου και της στρατηγικής.

Ιππολύτη.  Βασίλισσα του λαού των Αμαζόνων και κόρη του θεού Άρη.

Αντιόπη.  Αμαζόνα κόρη του θεού Άρη.

Αμαζόνες. Ήταν νομαδικός λαός κυνηγών και πολεμιστών στα σύνορα Ευρώπης, Ασίας ,που όλους  οι Έλληνες τους ονόμαζαν γενικά Σκύθες. Επειδή όμως οι γυναίκες   ήταν ισότιμες σε όλα με τους άνδρες και πολεμούσαν στο πλευρό τους, οι Έλληνες έπλασαν το μύθο μιας πολεμικής  φυλής αποτελούμενης μόνο από γυναίκες.

Άδης. Ο κάτω κόσμος της αρχαιότητας. Εκεί που κατά την άποψη των αρχαίων κατέληγαν οι ψυχές  μετά το θάνατο. Έτσι όμως λεγόταν και η θεότητα που ήταν υπεύθυνη για τη λειτουργία του. Άλλη ονομασία του ήταν Πλούτωνας, που ήταν ο θεός, αδελφός του Δία.

Περσεφόνη. Ήταν κόρη της θεάς Δήμητρας  και του Δία. Ο Άδης(αναφερόμενος και Πλούτωνας) την ερωτεύτηκε και την ζήτησε από τον Δία. Με τη βοήθειά του την απήγαγε στον κάτω κόσμο.

Ηρακλής. Ήταν αρχαίος μυθικός ήρωας θεωρούμενος ως ο μέγιστος των Ελλήνων ηρώων. Γεννήθηκε στη Θήβα και ήταν γιος του Δία και της Αλκμήνης.

Μενοίκιος. Σφετεριστής του θρόνου των Αθηνών, που κατέλαβε την εξουσία  όταν ο Θησέας ταξίδεψε πολύ μακριά και στον κάτω κόσμο. Όταν επέστρεψε και οι

Αθηναίοι του γύρισαν την πλάτη απογοητευμένος έφυγε στη Σκύρο, όπου είχε πατρικά κτήματα και κοντά στον συγγενή του βασιλιά Λυκομήδη. Όταν ο Λυκομήδης κάποια μέρα πήγε να του δείξει τα κτήματά του ,τον έσπρωξε στον γκρεμό και σκοτώθηκε .

Λυκομήδης Βασιλιάς της Σκύρου, ξάδελφος του Θησέα που τον σκότωσε στη Σκύρο φοβούμενος για την εξουσία του.

2.Τοποθεσίες

Τροιζήνα. Αρχαία πόλη, κοντά στο ομώνυμο χωριό και στο νησί του Πόρου. Ήταν γενέτειρα του Θησέα από την Αίθρα και το Βασιλιά Αιγέα.

Αθήνα. Η ξακουστή αρχαία πόλη της Αθήνας.     

Μέγαρα. Η αρχαία πόλη κοντά στη σημερινή στα δυτικά της Αθήνας, στο δρόμο προς την Κόρινθο.

Κηφισός. Ποτάμι έξω από την Αθήνα, που εκβάλει σήμερα κοντά στο στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Στα νερά του εξαγνίστηκε ο Θησέας από τους φόνους  που έκανε στους ληστές και τον Κρομμυώνιο  Κάπρο.

Αία. Μυθική χώρα πέρα από τον Εύξεινο Πόντο, που χώριζε το βορειοανατολικό τμήμα της Ευρώπης από το βορειοδυτικό τμήμα της Ασίας στη θέση της σημερινής Γεωργίας και δυτικά του όρους Καύκασος. Ταυτίζεται με την Κολχίδα και με τη χώρα των Αμαζόνων. Ήταν πλούσια περιοχή λόγω της γεωργίας της αλλά κυρίως για τα μεταλλεύματα χρυσού, σιδήρου και χαλκού.

Μαραθώνας. Η περιοχή γύρω από τη σημερινή πόλη της Αττικής

Κρήτη.   Η Ελληνική μεγαλόνησος που αναπτύχθηκε ο μεγάλος Μινωικός πολιτισμός με τις εκατό πόλεις.

Αργολίδα.  Περιοχή της Πελοποννήσου  ίδια όπως περίπου στη σημερινή εποχή.

Πνύκα.   Περιοχή του βράχου της Ακρόπολης,  όπου αργότερα την εποχή του Θησέα συγκαλούνταν η Εκκλησία του δήμου, δηλαδή η συνέλευση των Αθηναίων, από τον 6ο αιώνα π.Χ. μέχρι το τέλος του 4ου αιώνα π.Χ..  

Σκύρος. Το σημερινό νησί στην αρχαιότητα.       

3α. Ο μύθος

Ο Θησέας ήτανε γιός
Του βασιλιά Αιγέα,

Η Αίθρα η Τροιζηναία.

Μητέρα του η βασίλισσα

Τα παιδικά του χρόνια τα’ ζησε

Μακριά από την Αθήνα,

Από το φόβο των εχθρών
Μεγάλωνε στην Τροιζήνα.

Όταν οι Αθηναίοι διάλεξαν
Τον Αιγέα για βασιλιά,

Σανδάλια και ξίφος πλάκωσε
Κάπου με πέτρα πολύ βαριά.

Έδωσε τότε εντολή
Ο γιός του να τον ανταμώσει,

Όταν μπορέσει μοναχός

Το βράχο να σηκώσει.

Έφηβος όμως ξακουστός
Ήταν για την παλληκαριά του,

Τον θαύμαζαν όλοι οι γύρω του
Και για την ομορφιά του.

Γύρω στα δεκαέξη του
Η Αίθρα θα του δείξει,

Αυτά που ο πατέρας του
Καλά τα είχε κρύψει.

Με μια του μόνο κίνηση
Το βράχο θα υψώσει,

Παίρνει σανδάλια και σπαθί
Τον κόσμο να λυτρώσει.

Προς την Αθήνα σκότωσε
Πολλούς αγριανθρώπους,

Σίνη , Περιφήτη, Σκίρωνα
Λευτέρωσε τους δρόμους.

Σκότωσε και τον Κρομμυώνιο
Τον άγριο τον κάπρο,

Που των Μεγάρων ρήμαζε
Τον πλούσιο τον κάμπο.

Και τον Προκρούστη έβαλε
Στο ίδιο του το κρεβάτι,

Ήταν ψηλός και του’ κοψε
Τα πόδια και το κεφάλι.

Πέρασε κι από το Κηφισό
Και μπήκε στα νερά του,
Από τα κρίματα του.
Να ξαγνιστεί αφού λουστεί.

Μετά πήγε πια γελαστός
Και βρίσκει τον Αιγέα,

Που είχε για γυναίκα του

Τη Μήδεια από την Αία.

Η Μήδεια ετοιμάστηκε
Να τον δηλητηριάσει,
Γιατί φοβήθηκε πολύ
Το θρόνο μην αρπάξει.

Όμως την πήρε μυρουδιά
Τη μάγισσα ο Θησέας,

Και μόλις  το ξίφος έσυρε

Το γνώρισε ο Αιγέας.

Τότε η Μήδεια χάθηκε
Διώχτηκε από την πόλη,

Γιός και πατέρας έκαναν

Τη χώρα πιο μεγάλη.

Το Μαραθώνα απάλλαξε
Τις πόλεις της Αττικής,

Από το ταύρο που’ πιασε

Στην Κρήτη ο Ηρακλής.

Σκότωσε και το Μινώταυρο
Σώθηκαν τόσοι νέοι

Κορίτσια ,αγόρια όμορφα,

Ανάσαναν οι Αθηναίοι.

Ίδρυσε και τα Παναθήναια
Τις ξακουστές γιορτές

Και με αυτές την Αθηνά

Τιμούσαν μέρες πολλές.

Όλες τις πόλεις ένωσε
Γύρω από τ/ην Αθήνα,

Ακόμα και τα Μέγαρα

Σε κοινοπολιτεία.

Τον Ηρακλή βοήθησε
Να πάρει από την Ιππολύτη,

Τη ζώνη και την όμορφη

Την αμαζόνα  Αντιόπη.

Οι Αμαζόνες όρμησαν
Με τόξα να την πάρουν,

Πάνω στην Πνύκα  κλείστηκαν

Με τρόμο θα σαλπάρουν.

3β.Το τέλος του Θησέα

Όταν ήταν ο Περίθοος
Των Λαπίθων  βασιλιάς,

Τα βόδια του Θησέα έκλεψε

Μα  πιάστηκε μονομιάς.

Και στον καυγά που άναψε
Παρά λίγο να σκοτωθούν,

Όμως ο Θησέας κι ο Περίθοος

Ξαφνικά θ’ αγκαλιαστούν. 

Όταν αλληλοκοιτάχτηκαν
Με παρέμβαση θεϊκή,

Όταν τα όπλα βγήκανε

Ρίχτηκαν πάνω στη γη.

Ο Περίθοος έτσι  ο φίλος του
Τον βοήθησε να νικήσει,

Τους Κένταυρους που πήγανε

Να πάρουν την Ιππολύτη.

Μαζί οι δυο τους πήγανε 
Βαθιά μέσα στον Άδη,

Την Περσεφόνη σκόπευαν

Να βγάλουν απ’ το σκοτάδι.

Ήτανε τότε ο Περίθοος
Πολύ ερωτευμένος,

Την Περσεφόνη σαν τρελός

Την ήθελε ο καημένος.

Ο Άδης τους αντιλήφθηκε
Θα τους καλωσορίσει,

Όμως στο θρόνο  έπειτα

Της Λήθης  θα τους κολλήσει.

Ο θρόνος πέτρα  ριζιμιά,
Που επάνω της κολλούσαν,

Φίδια τους περικύκλωναν

Συνέχεια τους απειλούσαν.

Ο Ηρακλής που έφτασε
Τον Κέρβερο να αποκτήσει,

Το Θησέα μόνο κατάφερε

Απ’  το θρόνο να ξεκολλήσει.

Όταν και τον Περίοδο
Προσπάθησε ν’ αρπάξει,

Έγινε ένας χαλασμός

Αδύνατο να τον αποσπάσει. 

Ο Θησέας πια αποφάσισε

Κι έφυγε για το παλάτι,

Οι Αθηναίοι όμως αχάριστα

Του γύρισαν την πλάτη. 

Τον έδιωξε ο Μενοίκιος
Ο νέος   βασιλιάς,

Κι αυτός το δρόμο διάλεξε

Μιας ήπιας προσφυγιάς.

Εξάλλου οι  Διόσκουρο
Έτσι  θα τον τιμωρήσουν,

Για τη απαγωγή της αδελφής

Θα τον εξοβελίσουν.

Ανίσχυρος αναχώρησε
Στη Σκύρο καταλήγει,

Που  είχε κτήματα πολλά

Να βρει λίγη γαλήνη.

Εκεί του  έγιναν τιμές
Από το Λυκομήδη,

Που με χαρά τον φιλοξένησε

Μα ήταν μαύρο φίδι.

Ήτανε βλέπεις ο άρχοντας
Και βασιλιάς στη Σκύρο,

Που τρόμαξε μήπως άξαφνα

Του έπαιρνε το σκήπτρο.

Μια μέρα που τον πήγανε
Να δει τα κτήματα του,

Τον  γκρέμισε ο ξάδελφος

Από την κορυφή ενός βράχου.

       Το σκληρό τέλος του Θησέα  είναι παράδειγμα αχαριστίας και σκληρότητας από τους ευεργετηθέντες. Προς αυτούς , που οι πράξεις καλοσύνης, μεγαλείου και  προσφοράς του προς την πατρίδα και τους πολίτες ήταν υποδειγματικές. Μας φέρνει μελαγχολία η υποκρισία που επικρατούσε και επικρατεί  ανάμεσα στους ανθρώπους, που επιτείνεται όταν υπάρχουν κάθε είδους συμφέροντα και ανισότητες. Συμφέροντα οικονομικά, ανταγωνιστικά, ερωτικά και άλλα.