110.O MYΘΟΣ ΤΟΥ ΣΙΣΥΦΟΥ -ΤΗΕ ΜΥΤΗ OF SISIPHUS

 

ΜΥΘΟΣ 5^ος

 

O ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΣΙΣΥΦΟΥ

 

1.Πρόσωπα και ονομασίες του μύθου

 

Σίσυφος. Ήταν μια πολύ ξεχωριστή προσωπικότητα της ελληνικής μυθολογίας. Ιδρυτής και βασιλιάς της αρχαίας Εφύρας, που στη συνέχεια ονομάστηκε Κόρινθος.

Αυτόλυκος. Γιος του θεού Ερμή. Παντρεύτηκε την Αμφιθέα ή τη Νεαίρα και απέκτησαν την Αντίκλεια, τη μητέρα του Οδυσσέα. Κόρη του Αυτόλυκου ήταν ακόμα η Πολυμήδη, μητέρα του Ιάσονα. Ζούσε στον Παρνασσό και έλαβε μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία.

Ερμής. Ήταν ο αγγελιαφόρος των θεών.  Λειτουργούσε ως ψυχοπομπός, οδηγούσε δηλαδή τις ψυχές των νεκρών στον Άδη,  αλλά είναι και προστάτης των κλεφτών, των τυχερών παιχνιδιών και του εμπορίου. Πατέρας του ήταν ο Δίας και μητέρα του η Μαία, μια από τις Πλειάδες, 

Αντίκλεια. Η Αντίκλεια ήταν κόρη του Αυτόλυκου, που παντρεύτηκε τον Λαέρτη με τον οποίο απέκτησε ένα γιο, τον μυθικό και «πολυμήχανο» Οδυσσέα, βασιλιά της Ιθάκης,

Οδυσσέας.    Βασιλιάς της Ιθάκης. Γιός του Λαέρτη και πατέρας του Τηλέμαχου. Ήταν βασικός ήρωας στις μάχες της Τροίας. Τιμωρήθηκε όμως για ασέβεια στους θεούς και έκανε δέκα χρόνια να επιστρέψει στην Ιθάκη αφού πέρασε πολλές δοκιμασίες. Τελευταία αυτή με τους μνηστήρες της γυναίκας του Κλυταιμνήστρας ,που θεωρώντας τον νεκρό την πολιορκούσαν για το θρόνο. 

Στην Ιλιάδα του Ομήρου, θεωρείται αυτός που μηχανεύτηκε τον Δούρειο Ίππο και έτσι αλώθηκε η Τροία.

Δούρειος. Είναι ο Δούρειος Ίππος. Το κούφιο ξόανο που μηχανεύτηκε ο Οδυσσέας και έτσι καταλήφθηκε η Τροία.

Δίας.  Ο πρώτος των θεών του Ολύμπου. Σύζυγος της Ήρας. Γιός του Κρόνου και της Ρέας. «Πατέρας των θεών και των ανθρώπων».

Ασωπός Ήταν γιος του Ποσειδώνα και θεός του ομώνυμου ποταμού της Βοιωτίας. Όταν συνάντησε τον βασιλιά της Κορίνθου Σίσυφο ,ο Ασωπός τον ρώτησε ποιος απήγαγε την πανέμορφη κόρη του Αίγινα. Αυτός μαρτύρησε το Δία. Ο Ασωπός για να τον ευχαριστήσει, του χάρισε μια πηγή στην Ακροκόρινθο.

Αίγινα. Η ομορφότερη από τις είκοσι κόρες του θεού Ασωπού. Την έκλεψε ο Δίας, την πήγε στο νησί Οινόνη και μαζί της έκανε τον Αιακό .Επειδή δεν υπήρχαν υπήκοοι στο νησί, τα μυρμήγκια του νησιού ο Δίας τα έκανε ανθρώπους και τον Αιακό βασιλιά τους. Οι κάτοικοι αυτοί λόγω των μυρμηγκιών ονομάστηκαν Μυρμιδόνες.

Πλούτων.  Λεγόταν και Άδης. Θεός του κάτω κόσμου και γιος των Τιτάνων Κρόνου και Ρέας ,αδελφός του Δία.

Άδης. Ο κάτω κόσμος της αρχαιότητας. Εκεί που κατά την άποψη των αρχαίων κατέληγαν οι ψυχές  μετά το θάνατο. Έτσι όμως λεγόταν και η θεότητα που ήταν υπεύθυνη για τη λειτουργία του χώρου των νεκρών. Άλλη ονομασία του ήταν Πλούτωνας και ήταν αδελφός του Δία.

Άρης. Έλληνας θεός του πολέμου και ένας από τους Δώδεκα Ολύμπιους. Γιος του Δία και της Ήρας.

Περσεφόνη.  Κόρη της θεάς Δήμητρας και του αδελφού της Δία. Ο Άδης ή Πλούτωνας την ερωτεύτηκε και   την ζήτησε από τον Δία. Έτσι μια μέρα  με τη βοήθειά του την έκλεψε και την πήγε στον κάτω κόσμο. Η Δήμητρα, θεά της παραγωγής, θύμωσε και κατέστρεψε τα γεννήματα της γης, ώσπου έγινε συμβιβασμός με παρέμβαση του Δία. Με αυτόν  η Περσεφόνη ερχόταν έξη μήνες στον πάνω κόσμο για να ξυπνήσει τη φύση.

Μερόπη. Ήταν μια από τις Πλειάδες ,που παντρεύτηκε το θνητό βασιλιά της Κορίνθου Σίσυφου.

 

2.Τοποθεσίες

 

Έφυρα. Η παλιότερη  ονομασία της Αρχαίας Κορίνθου.

Κόρινθος.  Σημαντική αρχαία οχυρή πόλη κοντά στον Ισθμό, που χωρίζει την Πελοπόννησο από την υπόλοιπη Ελλάδα.

Τροία. Η πατρίδα του Πάρι. Η Τροία αποτελεί τη μυθική πόλη που τοποθετείται στη σημερινή Βορειοδυτική Τουρκία, πολύ κοντά στα στενά του Ελλησπόντου. Εκεί έγιναν οι περίφημες μάχες του Τρωικού Πολέμου, που περιγράφονται στην Ιλιάδα του Ομήρου.

Οινόη. Αρχαίος δήμος της Αττικής ,βόρεια της Ελευσίνας.

3.Ο μύθος

 

1ο επεισόδιο

Στην Κόρινθο που Έφυρα
Την έλεγαν πιο παλιά,
Το Σίσυφο είχαν άρχοντα
Πανέξυπνο βασιλιά .

Την εξυπνάδα απέδειξε
Σαν έπιασε ένα βράδι,
Αυτόν που του κατάκλεβε
Για χρόνια το κοπάδι.

Κλέφτης ήταν ο Αυτόλυκος
Γιός του Θεού Ερμή,
Που ο θεός τον δίδαξε
Κόλπα να μην πιαστεί.

Στα ζώα έκανε αλλαγές
Τους έβαφε το τομάρι,
Έτσι κανείς δεν μπόρεσε
Πίσω να του τα πάρει.

Ο Σίσυφος όμως πονηρός
Στο πέλμα θα τα μαρκάρει,
Μ’ ένα μονόγραμμα μικρό,
Το δράστη θα σταμπάρει.

Ο Αυτόλυκος παραδέχθηκε
Αυτή του την ατιμία,
Γι’ αυτό και του ετοίμασε

Καλή φιλοξενία. 

Τόσο πολύ τον μάγεψε
Που του’ δωσε για γυναίκα,
Την κόρη του την Αντίκλεια
Τη μάνα του Οδυσσέα.

Έτσι ο Οδυσσέας έγινε
Υπόδειγμα πονηρίας,
Όταν τον ίππο σκέφτηκε
Στην άλωση της Τροίας.


2ο επεισόδιο


Τότε ήταν που’ έκλεψε
Ο Δίας του Ασωπού την κόρη,
Την όμορφη την Αίγινα
Την πήγε στην Οινόη.

Ο Σίσυφος στον Ασωπό
Τον κλέφτη θα μαρτυρήσει,
Ως και τον τόπο που ο θεός
Την είχε εγκαταστήσει,

Ο Δίας θύμωσε πολύ
Και θα τον τιμωρήσει,
Από τον Πλούτωνα ζητά
Στον Άδη να τον κλείσει.

Όταν ο Άδης εκτέλεσε
Του Δία τη διαταγή,
Ο Σίσυφος οργάνωσε
Τρόπο για διαφυγή.

Ορμά στον Άδη, τον βουτά
Και τον αλυσοδένει,
Και με χαρά σφυρίζοντας
Στην Κόρινθο τον πηγαίνει.

Όμως στη γη αθάνατοι
Άλλοι πια δεν χωρούσαν,
Στον Άδη έτσι οι ζωντανοί
Χώρο αναζητούσαν.

Ο Άρης, που στα ανάκτορα
Του Σίσυφου ζυγώνει,
Για να λυθεί το πρόβλημα
Τον Άδη λευτερώνει.

Το Σίσυφο ο Άδης διέταξε
Να τον ακολουθήσει,
Εκείνος όμως σκαρφίστηκε
Κόλπο για να γυρίσει.

Τρόπο να στείλει μήνυμα
Στη γυναίκα του θα φροντίσει,
Έλεγε να μην του κάνει τελετές
Και γρήγορα θα γυρίσει.

Στον Άδη όταν κατέβηκε
Πήγε στην Περσεφόνη,
Με δάκρια ζήτησε στη γυναίκα του
Να φύγει τη Μερόπη.

Της είπε:

Δεν έκανε η γυναίκα μου
Τα πρέποντα να με τιμήσει,
Πρέπει να πάω να της πω
Τα έθιμα να τηρήσει.

Η Περσεφόνη ευκολόπιστη
Θα του το επιτρέψει,
Μα ο Σίσυφος δεν σκόπευε
Πίσω να επιστρέψει.

Γρήγορα όμως ο Ερμής
Τον έφερε στον Άδη,
Οι δε κριτές θα κρίνανε
Το κάθε του ψεγάδι.

Του έβαλαν σκληρή ποινή
Ώστε πρωί και βράδι,
Να σπρώχνει ένα τεράστιο
Ογκόλιθο στο σκοτάδι.

Τον έσπρωχνε στον ανήφορο
Να φτάσει στην κορφή,
Μα λίγο πριν το στόχο του
Κυλούσε στην αρχή.

Άδοξα έτσι τέλειωσε
Tου Σίσυφου η πολιτεία,
Στο τέλος επικράτησε
Η τάξη κι η ευνομία.

 

Συμπέρασμα: Η εξυπνάδα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν είναι δημιουργική και όχι καταστροφική.

     Ο μύθος συμβολίζει την συνεχή και αδιάλειπτη προσπάθεια του ανθρώπου, που την επαναλαμβάνει η διάδοχη γενιά, αμφισβητώντας την προηγούμενη,  σπρώχνοντας το δικό της ασήκωτο βράχο της ζωής.