107.THE ANCIENT DRAMATIC MYTH OF PROTESILAOS AND LAODAMEIA LOVE -ΠΡΩΤΕΣΙΛΑΟΣ ΚΑΙ ΛΑΟΔΑΜΕΙΑ ,ΕΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟΣ ΔΡΑΜΑΤΙΚΟΣ ΜΥΘΟΣ ΑΓΑΠΗΣ ΜΥΘΟΣ

 

ΜΥΘΟΣ 3ος

 

Ο ΠΡΩΤΕΣΙΛΑΟΣ ΚΑΙ Η ΛΑΟΔΑΜΕΙΑ

 

1.Πρόσωπα και ονομασίες του μύθου

 

Πρωτεσίλαος. Βασιλιάς της Φθιώτιδας Αχαΐας. Είναι η περιοχή από τη Νέα Αγχίαλο, την αρχαία Φυλάκη, τον Αλμυρό, τον Πτελεό και το Αχίλλειο χωριά της σημερινής Μαγνησίας.

Αχαιοί. Η μία από τις τέσσερις φυλές του Ελληνικού χώρου (Αχαιοί, Ίωνες, Αιολείς και Δωριείς).

Ελένη. Η πανέμορφη σύζυγος του Μενέλαου. Κόρη της Λήδας  και του Tυνδάρεω βασιλέων της Σπάρτης. Οι αρχαίοι Έλληνες τη θεωρούσαν κόρη του Δία και της Λήδας.H αρπαγή της από τον πρίγκηπα της Τροίας Πάρι, ήταν η αφορμή του αιματηρού δεκαετούς πολέμου, που περιέγραψε ο Όμηρος στην Ιλιάδα.

Μενέλαος. Βασιλιάς της Σπάρτης, αδελφός του Αγαμέμνονα και σύζυγος της  Ωραίας Ελένης. Πολέμησε στην Τροία με το εκστρατευτικό σώμα των Ελληνικών πόλεων για να πάρει πίσω την αγαπημένη του.

Λαοδάμεια. Πριγκίπισσα της Ιωλκού. Κόρη του βασιλιά Άκαστου και εγγονή του Πελία που παντρεύτηκε το βασιλιά της Φθιώτιδας Αχαΐας της Θεσσαλίας.

Θέτιδα. Αρχηγός των Νηριίδων, μητέρα του Αχιλλέα από την ένωση της με τον Δία. Η Θέτιδα προσπάθησε χωρίς επιτυχία να τον κάνει τελείως αθάνατο. Αλλά  θα γινόταν πιο δυνατός κι απ’ το Δία, που ανησύχησε πολύ.

Έκτορας. Ο αρχηγός των στρατευμάτων των Τρώων. Σκότωσε τον Πρωτεσίλαο μόλις πάτησε το πόδι του στο έδαφος της Τροίας. Τον ίδιο τον σκότωσε ο Αχιλλέας.

Οδυσσέας. Βασιλιάς της Ιθάκης.  Γιός του Λαέρτη και πατέρας του Τηλέμαχου. Ήταν βασικός ήρωας στις μάχες της Τροίας.

Τιμωρήθηκε όμως για ασέβεια στους θεούς και έκανε δέκα χρόνια να επιστρέψει στην Ιθάκη αφού πέρασε πολλές δοκιμασίες. Τελευταία αυτή των μνηστήρων της γυναίκας του Κλυταιμνήστρας, που θεωρώντας τον νεκρό την πολιορκούσαν για το θρόνο. Στην Ιλιάδα του Ομήρου θεωρείται αυτός που μηχανεύτηκε τον Δούρειο Ίππο και έτσι αλώθηκε η Τροία.

Άδης. Ο κάτω κόσμος της αρχαιότητας. Εκεί που κατά την άποψη των αρχαίων κατέληγαν οι ψυχές  μετά το θάνατο. Έτσι όμως λεγόταν και η θεότητα που ήταν υπεύθυνη για τη λειτουργία του χώρου των νεκρών. Άλλη ονομασία του ήταν ο θεός Πλούτωνας, αδελφός του Δία.

Περσεφόνη. Ήταν κόρη της θεάς Δήμητρας και του Δία. Ο Άδης (αναφερόμενος και Πλούτωνας) την ερωτεύτηκε και την ζήτησε από τον Δία. Με τη βοήθειά του την απήγαγε στον κάτω κόσμο.

Ερμής. Ήταν  ο αγγελιαφόρος των θεών. Ακόμη λειτουργούσε και ως ψυχοπομπός που  οδηγούσε τις ψυχές των νεκρών στον Άδη. Ήταν και προστάτης των κλεφτών, των τυχερών παιχνιδιών και του εμπορίου. Πατέρας του ήταν ο Δίας και μητέρα του η Μαία, μία από τις Πλειάδες, 

 

 

 

 

2.Τοποθεσίες

 

Φθιώτιδα. Στην περίπτωσή μας εννοείται η περιοχή του οικισμού  Φυλάκης, Αλμυρού, Πτελεού της σημερινής Περιφερειακής ενότητας Μαγνησίας  κ.λπ.

Τροία. Η πατρίδα του Πάρι. Η Τροία αποτελεί τη μυθική πόλη, που βρίσκεται στη σημερινή Βορειοδυτική Τουρκία, πολύ κοντά στα στενά του Ελλησπόντου. Εκεί έγιναν οι περίφημες μάχες του Τρωικού Πολέμου, που περιγράφονται στην Ιλιάδα του Ομήρου. Θεσσαλία. Η σημερινή περιοχή της Κεντρικής Ελλάδας

Ιωλκός. Αρχαία πόλη της Θεσσαλίας στο σημερινό Βόλο και στο μυχό του Παγασητικού κόλπου .Η αφετηρία της Αργοναυτικής εκστρατείας.

 

3.Ο μύθος

 

Ο Πρωτεσίλαος, που ήτανε

Της Φθιώτιδας Βασιλιάς,

Ήταν κι αυτός των Αχαιών

Μέρος της στρατιάς.

Της στρατιάς, που κίνησε
Την Τροία να εκπορθήσει,
Τον κλέφτη της βασίλισσας
Της Σπάρτης να τιμωρήσει.

Κάποτε ο Πρωτεσίλαος
Την Ελένη είχε ποθήσει,
Κι ας διάλεξε το Μενέλαο,
Τώρα θα τον βοηθήσει.

Εξάλλου να την προσέχουνε
Είχανε ορκιστεί,
Όσοι την ερωτεύτηκαν
Όποιον κι αν παντρευτεί.

Έτσι καλή οργάνωσε
Αρμάδα για την Τροία,
Σαράντα πλοία φύγανε
Από όλη τη Θεσσαλία.

Mέσ΄ το χαμό δεν ξέχασε
Να τρέξει να προφτάσει,
Τα μάτια που αγάπησε
Μην τύχει και τα χάσει.

Ήταν της Λαοδάμειας
Μιας λυγερής μικρούλας,
Του βασιλιά της Ιωλκού
Φρόνιμης πριγκιποπούλας.

Έτρεξε και τη ζήτησε
Με γάμο να την πάρει,
Ο γάμος έγινε με μιας
Λιγάκι πριν σαλπάρει.

Το σπίτι τους δεν πρόφτασε
Να το αποτελειώσει,
Έφυγε να’ ναι συνεπής
Στον όρκο που είχε δώσει.

Η Θέτιδα όμως πρόβλεψε
Πως θα’ ναι πρώτο θύμα,
Όποιος το πρώτο πάτημα
Θα κάνει μεσ’ την Τροία.

Ο Πρωτεσίλαος δεν ήθελε
Πρώτος να κατεβεί,
Του Οδυσσέα η πονηριά
Του αφαίρεσε τη ζωή.

Πέταξε την ασπίδα του
Στη γη να μην πατήσει
Κι ο Πρωτεσίλαος ξοπίσω του
Θα τον ακολουθήσει.

Ο Έκτορας παραμόνευε
Κι έβγαλ’απ’το θηκάρι,
Το βέλος του, που ξάπλωσε
Νεκρό το παλληκάρι.

Σαν στην καλή του έφτασε
Η μαύρη πληροφορία,
Το κλάμα της την έσχιζε
Στα δυο τη Θεσσαλία.

Μεσ’ την απελπισία της
Με το κερί θα πλάσει,
Φτυστό τον Πρωτεσίλαο
Ποτέ μην τον ξεχάσει.

Του μίλαγε και έκλαιγε
Του σιγοτραγουδούσε,
Τη νύχτα όταν φύσαγε
Τον αγκάλιαζε, τον φιλούσε.

Στον Άδη ο Πρωτεσίλαος

Ποτέ δεν την ξεχνούσε
Κι ανάθεμα στους αυτουργούς
Έριχνε και μοιρολογούσε.

Η Περσεφόνη λύγισε
Κι άδεια θα του δώσει,
Μια μέρα με την αγάπη του
Στη γη να ανταμώσει.

Στη γη τον έφερε ο Ερμής
Μ’ όλες του τις αισθήσεις,
Μα το καλό ήταν μικρό,
Πρόσκαιρες οι συγκινήσεις.

Γιατί σαν αγκαλιάστηκαν
Και χόρτασαν φιλιά,
Ήλθε η στιγμή που θα’ μενε
Άδεια πάλι η αγκαλιά.

Αυτός όμως προσπάθησε
Να την παρηγορήσει,
Της έλεγε πόσο τρελά
Την είχε αγαπήσει.

Τότε αυτή δεν άντεξε
Το νέο χωρισμό,
Μ’ ένα μαχαίρι στην καρδιά
Φύγαν μαζί κι οι δυο.

     Ο μύθος του Πρωτεσίλαου και της Λαοδάμειας αποτελεί ένα συγκινητικό κορυφαίο  ιστόρημα της Ελληνικής μυθολογίας που είναι σε πολλές περιπτώσεις φορτωμένο με έντονη τραγικότητα. Βασικός πυλώνας του είναι η αγάπη, η απόλυτη αφοσίωση και το καθήκον απέναντι στην πατρίδα και η δύναμή τους. Παράλληλα μας διδάσκει το γεγονός ότι η απελπισία από το χαμό του αγαπημένου συντρόφου μας όσο μεγάλη κι αν είναι πρέπει να έχει όρια. Αλλιώς η μη αποδοχή της πραγματικότητας (της μοίρας θα έλεγαν άλλοι)ενέχει μεγάλο κίνδυνο να μετατραπεί σε παραφροσύνη .Οι συνέπειες  οδηγούν σε απρόβλεπτες καταστάσεις  στο άμεσο περιβάλλον αλλά και αρνητικές για τη διατήρηση της μνήμης του υποκειμένου αγαπημένου προσώπου. Η συμπαράσταση του περίγυρου (γονείς, αδέλφια, συγγενείς και ιδίως φίλοι)στην περίπτωση αυτή είναι καθοριστική. Η αγάπη όλων αυτών πάλι παρούσα για να  επουλώσει τις πληγές με τρόπο φυσιολογικό.

  

 

 

 

106. The abduction of Helen by Paris ,the son of Priam.H απαγωγή της ωραίας Ελένης από το γιο του Πριάμου Πάρι.

 

ΜΥΘΟΣ 2^ος

 

Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΩΡΑΙΑΣ ΕΛΕΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ  ΠΑΡΙ

1.Πρόσωπα και ονομασίες του μύθου

Λήδα. Βασίλισσα της Σπάρτης, μητέρα της ωραίας Ελένης από την ένωσή της με το Δία.

Τυνδάρεω. Βασιλιάς της Σπάρτης , σύζυγος της Λήδας.

Ελένη.  Η πανέμορφη σύζυγος του Μενέλαου .Κόρη της Λήδας  και του Tυνδάρεω, βασιλέων της Σπάρτης. Οι αρχαίοι Έλληνες τη θεωρούσαν κόρη του Δία και της Λήδας.H αρπαγή της από τον πρίγκηπα της Τροίας Πάρι, ήταν η αφορμή του αιματηρού δεκαετούς πολέμου Τρωικού πολέμου που περιέγραψε ο Όμηρος στην Ιλιάδα.

Δίας.  Ο πρώτος των θεών του Ολύμπου. Σύζυγος της Ήρας. Γιός του Κρόνου και της Ρέας. «Πατέρας των θεών και των ανθρώπων».

Πολυδεύκης. Γιός του Δία  και της Λήδας ,αδελφός της ωραίας Ελένης και του Κάστορα.

Θησέας. Βασιλιάς των Αθηνών. Κατά την Ελληνική μυθολογία ήταν γιός του βασιλιά των Αθηνών Αιγέα και της Αίθρας και ο πιο δημοφιλής ήρωας στην αρχαία Ελλάδα μετά τον Ηρακλή.

Διόσκουροι. Οι αδελφοί Πολυδεύκης και Κάστορας .Ο Πολυδεύκης αθάνατος ως γιός του Δία και ο Κάστορας θνητός γιός του Τυνδάρεω. Ήταν και οι δυο πολλοί άξιοι και δυνατοί αλλά και πολύ αγαπημένοι. Έτσι, που όταν θέλουν να πουν οι Έλληνες για αγαπημένα αδέλφια λένε ότι μοιάζουν τους δυο αυτούς αδελφούς.

Ατρείδες. Βασιλικός οίκος που είχε γενάρχη τον Ατρέα και διαδόχους τον Αγαμέμνονα, τον Ορέστη και το Μενέλαο τον αδελφό του.

Μενέλαος. Βασιλιάς της Σπάρτης, σύζυγος της Ωραίας Ελένης και αδελφός του Αγαμέμνονα .Πολέμησε στην Τροία για να πάρει πίσω την αγαπημένη του.

Αγαμέμνων. Βασιλιάς των Μυκηνών ,αρχηγός των Αχαιών στον Τρωικό πόλεμο. Αδελφός του Μενέλαου.

Αχιλλέας. Γιος της Νηρηίδας  Θέτιδας και του Πηλέα , βασιλιά των Μυρμιδόνων στη Φθία (σημερινή ανατολική - βορειοανατολική Φθιώτιδα), η οποία βρίσκεται κοντά στα Φάρσαλα. Ήταν ο μεγαλύτερος , ο κεντρικότερος αλλά και ο γενναιότερος ήρωας της Ιλιάδας του Ομήρου. Οι αρχαίοι Έλληνες τον θεωρούσαν γιο του Δία.

Αίας.  Βασιλιάς της Σαλαμίνας. Ήρωας του Τρωικού πολέμου.

Οδυσσέας. Βασιλιάς της Ιθάκης. Γιός του Λαέρτη και πατέρας του Τηλέμαχου. Ήταν βασικός ήρωας στις μάχες της Τροίας. Τιμωρήθηκε όμως για ασέβεια προς τους θεούς και έκανε δέκα χρόνια να επιστρέψει στην Ιθάκη. Πέρασε πολλές δοκιμασίες με τελευταία αυτή των μνηστήρων της γυναίκας του Κλυταιμνήστρας, που θεωρώντας τον νεκρό την πολιορκούσαν για το θρόνο. Στην Ιλιάδα του Ομήρου θεωρείται αυτός που μηχανεύτηκε τον Δούρειο Ίππο και έτσι αλώθηκε η Τροία.

Διομήδης. Βασιλιάς του Άργους που συμμετείχε με ηρωισμό στις μάχες της Τροίας.

Ερμιόνη. Κόρη του Μενέλαου και της Ελένης.

Άδης. Ο κάτω κόσμος της αρχαιότητας. Εκεί που κατά την άποψη των αρχαίων κατέληγαν οι ψυχές  μετά το θάνατο. Έτσι όμως λεγόταν και η θεότητα που ήταν υπεύθυνη για τη λειτουργία του χώρου των νεκρών. Άλλη ονομασία του ήταν ο θεός Πλούτωνας, αδελφός του Δία.

Έριδα.  Κόρη της Νύχτας και θεά της ζήλιας, της διχόνοιας, του τσακωμού και του καυγά. 

Αφροδίτη.  Η θεά του έρωτα, της ομορφιάς, και της τεκνοποίησης. Σύζυγος του θεού Ήφαιστου.

Αθηνά. Θεά της σοφίας, της χειροτεχνίας, της τέχνης, του πολέμου, της  διπλωματίας, της ύφανσης, της ποίησης, της ιατρικής, του εμπορίου και της στρατηγικής.

Ήρα. Σύζυγος του Δία, κόρη του Κρόνου και της Ρέας. Ήταν θεά του γάμου,  που ζήλευε τον άνδρα της το Δία για τις απιστίες του.

Πάρις.Ό όμορφος γιός του Πρίαμου που λεγόταν και Αλέξανδρος. Ή αρπαγή της ωραίας Ελένης και του θησαυρού του συζύγου της Μενέλαου ήταν η αφορμή της καταστροφής της Τροίας.

Ερμής. Ήταν  ο αγγελιαφόρος των θεών. Ακόμη λειτουργούσε ως ψυχοπομπός που  οδηγούσε τις ψυχές των νεκρών στον Άδη. Ήταν και προστάτης των κλεφτών, των τυχερών παιχνιδιών και του εμπορίου. Πατέρας του ήταν ο Δίας και μητέρα του η Μαία, μία από τις Πλειάδες.

Πρίαμος. Βασιλιάς της Τροίας, πατέρας του Πάρι, του Έκτορα του Διήφοβου της Κασσάνδρας και άλλων πολλών αδελφών.

Ιδομενέας. Μυθικός βασιλιάς της Κρήτης .Γιός του Δευκαλίωνα και εγγονός του Μίνωα. Ήταν ήρωας του Τρωϊκού πολέμου.

2.Τοποθεσίες

Σπάρτη. Ένα από τα ισχυρότερα μυκηναϊκά βασίλεια και έδρα του Μενελάου, αδερφού του βασιλιά Αγαμέμνονα των Μυκηνών την περίοδο πριν τον Τρωικό Πόλεμο.

Αθήνα. Η ισχυρή πόλη κράτος της αρχαιότητας.

Αφίδνες. Ήταν ένας από τους Αττικούς δήμους που συνένωσε ο Θησέας, δημιουργώντας το Αθηναϊκό κράτος. Η Ακρόπολη των αρχαίων Αφιδνών εντοπίζεται  κοντά στο σημερινό Καπανδρίτι.

Ασία.Η μεγάλη Ήπειρος της γης που προσδιοριζόταν περίπου όπως σήμερα.

Κρήτη. Η γνωστή και σήμερα μεγαλόνησος.

Τροία.  Πρωτεύουσα του βασιλείου του Πριάμου, πατρίδα του Πάρι. Εκεί έγιναν οι περίφημες μάχες του Τρωικού Πολέμου που περιγράφονται στην Ιλιάδα του Ομήρου.

Κρανάη. Νησίδα στα όρια της σημερινής πόλης του Γυθείου.

                       

3α.Ο κεντρικός μύθος

Η Λήδα η βασίλισσα

Της ξακουστής της Σπάρτης,
Tου Τυνδάρεω ήταν σύζυγος
Μητέρα της Ελένης.

Η Ελένη όμως πίστευαν
Πως κόρη ήταν του Δία,
Όταν ως κύκνος κάτασπρος
Αγκάλιασε τη Λήδα.

Ο Κύκνος- Δίας γέννησε
Δυο μεγάλα αυγά,
Που απ’ τα τσόφλια βγήκανε
Δυο γλυκά μωρά.

Το πρώτο μουτράκι ήτανε
Της ξακουστή Ελένης
Κι από το δεύτερο αυγό
Ήλθε ο Πολυδεύκης.

Κι ήτανε χάρμα οφθαλμών
Τα δυο αδελφάκια,
Όταν με γέλια τρέχανε
Στης Σπάρτης τα παλάτια.

Έτρεχαν και με τ’αδέλφια τους
Τον Κάστορα και την Κλυταιμνήστρα,
Παιδιά του βασιλιά Τυνδάρεω

Που’κανε με τη Λήδα..

Με χάδια τη μεγάλωσαν
Τη ροδαλή κουκλίτσα,
Aγόρια την αγάπησαν
Πολλά την Ελενίτσα.

Τόση η ομορφάδα της,
Που όλοι είχαν πιστέψει,
Πως μόνο θεός ήταν ικανός
Έτσι να τη σμιλέψει.

Μπελάδες όμως έφερε
Η φήμη της πιο ωραίας,
Όταν την έκλεψε των Αθηνών
Ο βασιλιάς Θησέας.

Τότε τα δυο αδέλφια της
Ο Κάστωρ κι ο Πολυδεύκης,
Με το καλό τη ζήτησαν
Μα αρνήθηκε ο κλέφτης.

Σ’ αρχοντικό τη φύλαγε
Γύρω απ’ τις Αφίδνες,
Μαζί με τη μητέρα του
Κι’ άλλες θεραπαινίδες.

Έσπευσαν οι Διόσκουροι
Την κόρη να λυτρώσουν,
Οι Αθηναίοι έντρομοι
Θα τους την παραδώσουν.

Την κοπελιά την έφεραν
Πίσω στο σπιτικό της,
Με τους Ατρείδες γύρω της
Κεντούσε το προικιό της.

Ξεχώριζε ο Μενέλαος
Μα και ο Αγαμέμνων,
Η επιλογή της ήταν μεταξύ
Αυτών των δυο νέων.

Όταν ο Μενέλαος γύρισε
Από κάποια αποστολή,
Βρήκε να την πολιορκούν
Μνηστήρες πάρα πολλοί.

Ο Αχιλλέας, ο Αίαντας,
Ο Οδυσσέας, ο Διομήδης,
Αμέτρητοι το ζήτησαν
Το χέρι της Ελένης.

Κι ο δόλιος ο Μενέλαος
Έλιωνε απ’ τη στενοχώρια,
Που θα’ χανε την Ελένη του,
Γρήγορα θα’ ταν χώρια.

Μα ο βασιλιάς Τυνδάρεω,
Δεν θέλησε να διαλέξει
Κι όρισε κάποια αθλήματα
Εύκολα να ξεμπλέξει.

Καθώς δεν ήταν εύκολο
Το νικητή να βρούνε,
Βγήκανε ξίφη, δόρατα
Ν’ αλληλοσκοτωθούνε.

Ο Οδυσσέας τους σταμάτησε
Σαν μπήκε μέσ’ τη μέση,
Τους λέει πως είναι φρόνιμο
Η ίδια να διαλέξει.

Κι αυτή αυτόν που διάλεξε
Δεν ήταν βασιλιάς,
Ήτανε όμως ο εκλεκτός
Μονάχα της καρδιάς.

Παντρεύτηκε το Μενέλαο,
Ήταν ευτυχισμένοι,
Μια κορούλα έκαναν
Την όμορφη Ερμιόνη.

Κι όταν πια τον Τυνδάρεω
Τον κάλεσε ο Άδης,
Τότε ο Μενέλαος έγινε
Ο βασιλιάς της Σπάρτης.

3β.Το μήλο της Έριδας και το τάξιμο της Θεάς Αφροδίτης

Η Αθηνά κι η Ήρα μάλωσαν
Μαζί και η Αφροδίτη,
Όταν η Έριδα σ’ ένα χρυσόμηλο
Έγραψε <<τη καλλίστη>>.

Το χάραξε και το άφησε
Στο πάτωμα να κυλήσει
Και για την ομορφότερη
Καυγά να δημιουργήσει.

Οι θεοί όμως δεν θέλησαν
Κριτές να αναλάβουν,
Γι’ αυτό και αποφάσισαν
Κάποιον θνητό να βάλουν.

Κι απ’ τους θνητούς διαλέξανε
Τον όμορφο τον Πάρι,
Εκείνος θ’ αποφάσιζε
Το μήλο πια θα πάρει.

Με συνοδό τους τον Ερμή
Πήγαν να βρουν τον Πάρι,
Που ήταν πάνω στο βουνό
Μαζί μ’ ένα κοπάδι.

Ζήτησε τότε κι απ’ τις τρείς
Μπροστά του να περάσουν,
Τα ρούχα τους να είναι ελαφρά
Τα κάλλη τους να θαυμάσουν.

Συμφώνησαν όμως τελικά
Δώρο η κάθε μια να τάξει
Και η απόφαση να βγει
Μ’ αυτή ακριβώς την πράξη .

Η Ήρα το βασίλειο
Του’ ταξε την Ασίας,
Η Αθηνά το χάρισμα
Να έχει της σοφίας.

Και πλούτη ακόμα του’ ταξε
Η Ήρα να τον καλοπιάσει,
Η Αθηνά με τσαγανό
Στη μάχη θα τον δελεάσει.

Η Αφροδίτη όμως κέρδισε
Τάζοντας την Ελένη,
Την πιο γλυκιά βασίλισσα
Σ’ όλη την οικουμένη.

3γ.Ο Πάρις κλέβει την Ελένη 

Έτσι στη Σπάρτη έφτασε
Με δώρα φορτωμένος,
Ο Πάρις ο γιός του Πρίαμου
Αυτός ο ωραίος νέος.

Ο Μενέλαος τότε έλειπε
Μακριά από τη Σπάρτη,
Στον Ιδομενέα το φίλο του
Το βασιλιά στην Κρήτη.

Ο Πάρις έτσι μπόρεσε
Την Ελένη να πλησιάσει
Και στο παιχνίδι του έρωτα
Σιγά σιγά να φτάσει.

Ήλθα της είπε για να δω
Το Μενέλαο που είχα σώσει,
Όταν στην Τροία κόντεψε
Κάπρος να τον σκοτώσει.

Όμως ο σκοπός του ήτανε
Πολύ πιο σοβαρός,
Να κλέψει τη βασίλισσα
Σκόπευε ο νεαρός.

Η Ελένη δεν αποφάσιζε
Ν’ αφήσει τη φαμελιά της,
Την Ερμιόνη πιο πολύ
Μα κι όλα τα καλά της.

Να κάνει τέτοιο σκάνδαλο
Ξάφνου μέσα στη Σπάρτη
Και στο λαό της να φανεί
Γυναίκα πως είναι σκάρτη.

Μα η θεά βοήθησε
Τους δισταγμούς ν’ αφήσει
Και με τη δύναμη τη θεϊκή
Τον Πάρι ν’ αγαπήσει.

Είπαν πως ήταν θέλημα
Θεάς το έγκλημα αυτό,
Όμως ο Πάρις άρπαξε
Κι όλο το θησαυρό.

Ο Πάρις με την Ελένη του
Τη νύχτα θα την περάσει,
Σ’ ένα νησί και στο φευγιό
Το κράνος του θα ξεχάσει.

Γι’ αυτό Κρανάη το νησί
Τότε θα τ’ ονομάσουν,
Αγκαλιασμένοι οι εραστές
Στη Τροία πια θα φτάσουν.

Έτσι οι δυο πιο όμορφοι
Νέοι της μυθολογίας,
Τον έρωτά τους ζούσανε
Στ’ ανάκτορα της Τροίας. 

Στο βασιλιά σα γύρισε
Απ’ τον Ιδομενέα,
Με δάκρια του πρόφτασαν
Τα θλιβερά τα νέα.

Του είπανε πως:

Ο Πάρις ο γιος του Πρίαμου
Του άρπαξε την Ελένη
Και για την Τροία έφυγαν
Οι δυο τους αλαφιασμένοι.

Στον Πρίαμο που έτρεξε
Το πρόβλημα να λύσει, 
Με τρόπο τον απέφυγαν
Άπραγος θα γυρίσει.

Ο Πάρις είπε πως μπορεί
Το θησαυρό να δώσει,
Μα την Ελένη που αγαπά
Ποτέ δεν θα προδώσει.

    Η πρόταση του Οδυσσέα  να διαλέξει η Ελένη τον άνδρα που θα παντρευτεί ,δείχνει  τα δειλά  προωθημένα βήματα ελευθερίας επιλογής συντρόφων, χωρίς άνωθεν επιβολή, που συνήθως εμπεριέχει διαφόρων ειδών  συμφέροντα.

     Από την άλλη μεριά φαίνονται οι μικρότητες  στα πρόσωπα ακόμα και θεών, που σε περίπτωση ανταγωνισμού δεν αφήνουν να γίνει  ελεύθερη  και δίκαιη κρίση αλλά προκειμένου  να ικανοποιήσουν τη φιλαρέσκεια τους καταφεύγουν σε άνομες πράξεις, όπως ο επηρεασμός με δωροδοκία των κριτών.

      Δυστυχώς τέτοια μέσα τα μετέρχονται και σήμερα πολλοί σε πολύ μεγάλο βαθμό .

 

105.SAPPHO THE ERESIAN

 

 SAPPHO -Ψάπφα         

Τα μάτια της ψυχής μου,
Της καλπάζουσας φαντασίας μου,
Βλέπουν ζωντανή την αέρινη μορφή σου
Ανάμεσα στα μονοπάτια της γενέθλιας γης σου,
Πάνω στα σκληρά βραχοτόπια 

Της νέμεσης του εγκέλαδου.

Σε βλέπουν να περπατάς 

Δίπλα στα ερημικά ακρογιάλια,

Αγκαλιά με τη λύρα σου,
Μαζεύοντας σκόρπιους ήχους και εικόνες
Για να τα μετουσιώνεις σε αθάνατες ρίμες,
Σε ύμνους της χαράς της ζωής.

Η ερωτευμένη καρδιά μου χτυπά χωρίς ρυθμό
Κι αναστατώνεται η δομή του κορμιού μου
Σαν έρχομαι ξανά και ξανά 

Στους αιώνιους ίσκιους σου,
Στην καιόμενη βάτο των οραμάτων σου.

Λαχταρώ ακόμα ν’ ακουμπήσω την εσθήτα σου,
Που οι καλοδιπλωμένες πιέτες της

Διαγράφουν την καμπύλη θεϊκή ομορφιά σου,

Υπακούοντας στις προθέσεις των άπληστων ανέμων.

Τους ανέμους, που άκουγες τις άγρυπνες νύχτες σου
Να σμιλεύουν τους βράχους του Όρδυμνου,
Στρoγγυλεύοντας τις αστιβές του,
Που τα περίτεχνα Δωρικά αγκάθια τους
Αρνούνταν πεισματικά κάθε τους κίνηση.

Στέκομαι στην άκρη του βράχου, στο αγνάντι σου

Προς τις αχνογραμμές της Χίου
Και προς τις πράσινες νεροσυρμές της Ερεσού
Με τις πικροδάφνες της αέναης νοσταλγίας μου.

Τις πικροδάφνες που έβλεπες να ξεψυχούν από έρωτα
Και να ερωτοτροπούν στα καλέσματα,
Στα μαγικά γητέματα της μεθυστικής αλυγαριάς, 
Στ’ αγκαλιάσματα της διψασμένης ιτιάς.

Σε βλέπω να στέλνεις σινιάλα
Στα καράβια των αρχαίων κονκισταδόρων,
Πάνω στη ρότα των Αργοναυτών,
Κουνώντας το αλαβάστρινο χέρι σου
Ανάμεσα στους Αιγαιοπελαγίτικους θαλασσόκρινους.

Μα και η αύρα που χαϊδεύει το κορμί μου

Είσαι συ πανανθρώπινη μούσα,
Δίπλα μου στην άκρη του γιαλού, πάνω στα βότσαλα,
Που μπερδεύονται ανάμεσα στα σανδάλια σου.

Είσαι συ που απαγγέλεις τους θείους στίχους
Της αντισυμβατικής απόδρασής σου,

Της μέθεξής σου στην οριοθέτηση του ιδεατών,
Όλων όσων αλλάζουν τον κόσμο,
Όσων ζεσταίνουν τις ψυχές
Και τις φέρνουν πιο κοντά στο υπέρτατο, στο θείο.
Πιο κοντά σε σένα .

 

104.Beeng but men-Άντρες πια. Dylan Thomas

 

AΝΤΡΕΣ ΠΙΑ

Βeeng but men

Dylan Thomas

Άντρες πια , περπατήσαμε μέσα στα δέντρα
Τρομαγμένοι, συλλαβίζαμε σιωπηλά

Γιατί φοβόμαστε να μετακινήσουμε τους πύργους

Γιατί φοβόμαστε να προχωρήσουμε

Αθόρυβα σ’ ένα κόσμο από παρασκήνια και κλάματα

Aν ήμασταν παιδιά ,μπορεί να σκαρφαλώναμε

Να πιάσουμε στον ύπνο τους πύργους, χωρίς να σπάσουμε κλαρί

Και μετά από απαλή αναρρίχηση

Να βγάζουμε τα κεφάλια μας πάνω από τα κλωνιά,

Κοιτώντας με κατάπληξη προς τ’ αλάθευτα αστέρια.

Εκτός από τη  σύγχυση που είναι μονόδρομος

Και  την κατάπληξη,

Αυτό που ο άνθρωπος γνωρίζει,

Είναι ότι η ευτυχία(ειρήνη) μπορεί να έλθει απ’ το χάος.

Αυτή τελικά είναι η ομορφιά που είπαμε
Τα παιδιά σε κατάπληξη όταν  παρατηρούν τ’αστέρια.

Είναι  ο στόχος και η κατάληξη.

 

103.Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΚΥΚΝΟΥ ΚΑΙ Ο ΠΑΓΑΣΑΙΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ

 

Ο μύθος του Κύκνου

Ο Κύκνος ήτανε ληστής
Μοβόρος, άγριος, μοχθηρός,

Στα μέρη του όποιοι έφταναν

Δεν έβλεπαν ξανά το φως.

Ο Άρης ήταν πατέρας του 

Γι’ αυτό κι ο χαρακτήρας,

Που ήταν τόσο δύστροπος

Παράδειγμα μοχθηρίας.

Φαίνεται πως το λημέρι του
Με όλο τον συρφετό,
Ήταν κοντά στων Αμφαινών
Το λόφο τον κωνικό
 

Επάνω του αν ανεβείς
Θα δεις εξαίσιο σκηνικό

Και στην περίοπτη κορφή

Του Απόλλωνα το ιερό.

Τα τωρινά του  ερείπια
Λαμπρή έγραψαν ιστορία ,

Όταν του Παγασαίου Απόλλωνα

Γινόταν η λατρεία.

Ο Κύκνος τον Απόλλωνα
Τον είχε εξοργίσει

Κι εκείνος απ’ τον Ηρακλή

Βοήθεια θα ζητήσει.

Γιατί

Με συμμορία λήστευε
Τα δώρα απ’ τους πιστούς,

Που στο ιερό του τα’ φερναν

Στους ξακουστούς  Δελφούς.

Ο Ηρακλής ,που πήγαινε
Τον Κύηκα να συναντήσει,

Στον Παγασαίο Απόλλωνα

Σταμάτησε να προσκυνήσει.

Εκεί ο Κύκνος έστηνε
Άγριες μονομαχίες,

Μ’ εκείνους που συλλάμβαναν

Δικές του συμμορίες.

Αφού τους ξάπλωνε νεκρούς
Μάζευε  τα κρανία, 
Για να υψώσει τέμενος

Στου Άρη τη λατρεία.

Ο Ηρακλής συμφώνησε
Να γίνει η μονομαχία,
Να σταματήσει το κακό που έκανε
Του Κύκνου  η συμμορία.

Ο Ήφαιστος του Ηρακλή
Χάλκευσε τις κνημίδες,

Τέτοιες που να πετούν σπιθιές

Σαν τις πυγολαμπίδες.

Η Αθηνά, που στήριζε
Του Ήρωα τις επιλογές,

Θώρακα χρυσό του χάρισε

Και επωμίδες πολύ σκληρές.

Μα κι η ασπίδα του ήτανε
Πανέμορφη λαμπερή,

Του  Δία ήταν χάρισμα,

Του Ήφαιστου η  κατασκευή.

Η Αθηνά κατέφθασε
Να τον προειδοποιήσει,

Μόνο με άμυνα είναι θεμιτό

Τον Άρη  ν’ αντιμετωπίσει.

Η συμφωνία ήτανε
Με τον Κύκνο να συγκρουστεί

Κι ο Άρης ο πατέρας του

Δίπλα του να σταθεί.

Μπορεί όμως   το νεκρό
Κύκνο να τον ληστέψει,

Όχι όμως και  τα άλογα

Ούτε εξοπλισμό να κλέψει.

Όλες πάντως οι πράξεις του
Πάνω απ’ το νεκρό,

Πρέπει να έχουν έγκριση

Απ’ το Δία τον αρχηγό.

Κι ο Ηρακλής

Κράνος και Δόρυ άδραξε 
Βέλη  και τόξο  δυνατό,

Ανέβηκε στο άρμα του

Με τον Ιόλαο τον ανιψιό.

Η Αθηνά

Ανέβηκε και κάθισε
Αθέατη πάνω στο άρμα,

Την ώρα της επίθεσης

Νίκης να φέρει αύρα.

 Ο Ιόλαος

Τα γκέμια τότε πιάνοντας
Με πάθος θα  οδηγήσει,

Τον Ηρακλή αγέρωχα

Τον Κύκνο να συναντήσει.

Του Ηρακλή η αρματωσιά
Άστραφτε απ’ το φως του ήλιου,

Που έγλυφε τα χρυσοκόκκινα

Λοφάκια του  Πηλίου.

Το θέαμα εξαίσιο
Η σκέψη τους πετούσε,

Η ομορφιά να ζει κανείς

Δύναμη  απαιτούσε.

Ο Κύκνος

Ο Κύκνος ήτανε κι αυτός
Κατάλληλα οπλισμένος,

Κι ο Άρης ο πατέρας του

Δίπλα του αγριεμένος.

Με δύναμη στων Παγασών
Τον κάμπο εφορμούν,

Ο ένας τον άλλον ασάλευτο

Στο χώμα επιθυμούν.

Τα άρματα που συγκρούστηκαν
Τους δυο θα τους γκρεμίσουν,

Όταν τα δόρατα τις δυνατές

Ασπίδες θα χτυπήσουν.

 

Στάθηκαν όμως όρθιοι
Συνέχισαν το σκοτωμό,

Ώσπου ένα βέλος του Ηρακλή

Κάρφωσε του Κύκνου το λαιμό.

Mε γδούπο ο Κύκνος έπεσε
Άπνοος ο τρομερός στη γη,

Το δόρυ ο Άρης άρπαξε,

Σημάδευε τον Ηρακλή.

Η Αθηνά που θύμωσε
Θα τον εκτροχιάσει,

Ο Άρης όμως με σπαθί

Βάλθηκε να τον κομματιάσει.

Μ’ αστροπελέκι ο αρχηγός
Ο Δίας θα τους σταματήσει,

Πήρε  ο Ηρακλής τα λάφυρα

Το ταξίδι του θα συνεχίσει.

Μα με το δόρυ  ο Ηρακλής
Στην κνήμη είχε χτυπήσει,

Τον Άρη που από ντροπή

Για τον Όλυμπο θα ξεκινήσει..

Η έκβαση της μάχης έφερε
Τάξη κι ελευθερία,

Αφού τεράστια περιοχή

Καθάρισε από τη ληστεία.

Του Κύκνου τον ενταφιασμό
Ο Κύηκας θα φροντίσει,

Γαμπρός του ήταν και πανάκριβη

Ταφόπλακα  θα  τοποθετήσει.

Της  Τραχίνιας ο βασιλιάς
Ο Κύηκας του’χε δώσει,

Την κόρη του για σύζυγο

Που τώρα θα τον κατευοδώσει.

Του  Ηρακλή ήταν ξάδελφος
Και διαρκής προστάτης,

Στα δύσκολα του πάντοτε

Ήταν συμπαραστάτης.

Μιας και  μέσ’ τις φλέβες τους 
Κόχλαζε αίμα συγγενικό,

Για της Τραχίνιας έφυγαν

Μαζί   το αρχοντικό.

Τον τάφο του Κύκνου έδειχνε
Η ταφόπετρα η τιμητική,

Στον Άναυρο, κοντά, μα οι πράξεις του

Ανάμνηση αρνητική.

Μα και νεκρό  ο  Απόλλωνας
Τον Κύκνο θα εκδικηθεί,

Με μια πλημμύρα που’ στειλε

Η ταφόπλακα θα εξαφανιστεί.

      Ο μύθος τονίζει την άγρια  φύση του ανθρώπινου νου που γίνεται πιο εγκληματική και απαίσια όταν δεν υπάρχει φόβος θεού. Γι’ αυτό ο λαός και σε πολύ πιο απλές κακές πράξεις λέει

<<Αυτός δεν έχει θεό>>.